مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام

چکیده منازعات گروهی و قومی در افغانستان پیشینه‌ی طولانی دارد و بسیاری از بحران‌های جاری نیز با این مساله ارتباط پیدا می‌کند. منازعات قومی در جوامع مانند افغانسان، علل و عوامل مختلفی دارد که یکی از مهم‌ترین آن «سلامت اجتماعی» است. سلامت اجتماعی به‌عنوان مفهومی چندبعدی شامل پذیرش، مشارکت، انسجام، شکوفایی، و همبستگی اجتماعی شناخته می‌شود. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ابعاد مختلف سلامت اجتماعی بر گرایش به نزاع قومی- گروهی در میان مردان 18 تا 45 ساله شهر کابل انجام شد. روش این تحقیق، کمی و پیمایشی بوده و نمونه‌گیری به صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای از جامعه آماری با حجم 384 نفر و بر اساس جدول مورگان انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه استاندارد کییز و پرسشنامه محقق‌ساخته بود که اعتبار و پایایی آن‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ و تأیید کارشناسان تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تحلیل و از آزمون‌های آماری نظیر آزمون‌های (T، F)، همبستگی پیرسون، و رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد که هر پنج بعد سلامت اجتماعی با سطح معناداری قوی و رابطه معکوس بر میزان گرایش پاسخگویان به نزاع قومی- گروهی تأثیر دارند. بخش دیگر از نتایج نشان داد که سلامت اجتماعی و سن پاسخگویان حدود 24 درصد از دامنه واریانس‌های گرایش به نزاع قومی- گروهی را تبیین می‌کند. یافته‌ها بر اهمیت تقویت سلامت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها، و ترویج ارزش‌های مشترک تأکید داشتند و پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران بر ایجاد بسترهایی برای افزایش مشارکت اجتماعی، کاهش شکاف‌های اجتماعی و بهبود انسجام میان گروه‌های مختلف متمرکز شوند.