مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام

چکیده پس از پیروزی انقلاب اسلامی همچنان تقابل سنت و مدرنیته، تعارضات و تقابل در حوزه‌های گوناگون جامعه حضور و بروز داشته است. مفهوم متعارض بودن سنت و مدرنیته در کشورهای درحال‌توسعه، که نیاز به تحقیق و تعدیل دارد، عمدتاً حاصل ورود مدرنیته در قالب پدیده‌ای «بیرونی» به درون یک نظام اجتماعی ناآشنا و ناهماهنگ بوده است. ضرورت و هدف پژوهش حاضر، پرداختن به ظهور و گسترش پدیده جهانی‌شدن در نیم‌قرن اخیر در ایران و بررسی تأثیر تقابل این دو گفتمان است که موجب ظهور فرایند جدیدی شده است. در این راستا سؤال اصلی پژوهش آن است که تقابل سنت و مدرنیته چه تأثیری در توسعه سیاسی ایران پس از انقلاب اسلامی داشته است؟ در ادامه، این فرضیه مطرح می‌شود که با وجود تقابل سنت و مدرنیته در ایران پس از انقلاب اسلامی، ظهور رویکرد و گفتمانی جدید -مبتنی‌بر ارزش‌های ملی، بومی و دینی و در عین حال هماهنگ با ارزش‌های مدرن جهانی- که بتواند نقشی بسزا در توسعه سیاسی ایفا کند، ضروری است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل کیفی و براساس داده‌های دست ‌اول اسنادی، کتابخانه‌ای و اینترنتی انجام‌ شده است. در تفسیر یافته‌های کلی، نویسندگان به این نتیجه دست‌ یافته‌اند که گفتمان‌های سیاسی پس از انقلاب اسلامی توانسته جایگاهی ویژه در بین کشورهای جهان و نهضت‌های انقلابی و همچنین آرمان‌های رهایی‌بخش پیدا کند و در این میان، تقابل و تعامل گفتمان‌ها نقش مؤثری در توسعه سیاسی جامعه ایران داشته است.

چکیده گفتمان انقلاب اسلامی پس از حضور در عرصۀ منازعات جهانی قدرت، توانسته است منشأ تأثیرات جدی در تغییر معادلات قدرت در سطوح محیط‌های متجانس و غیر‌متجانس واقع گردد. لزوم تداوم این امر تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی است. نکته کلیدی که این پژوهش بر آن تأکید دارد، آن است که برد موشک‌ها و پهباد‌های ج.ا.ا نمی‌تواند موجبات تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی را فراهم کند چرا که رقبای ما می‌توانند برد آن‌ها را کوتاه کنند. در واقع شلیک یک اثر گفتمانی بسیار موثرتر از شلیک موشک خواهد بود. بنابراین، این پژوهش با سؤال، چگونه با استفاده از نظریه گفتمان لاکلا و موف می‌توان موجبات تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی را در محیط‌های متجانس و غیر متجانس فراهم کرد؟ به دنبال آن بوده است که با فراخواندن نظریه گفتمان لاکلا و موف بر سر سفره بازخوانی و پیکرتراشی از این نظریه، الگویی را برای تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی ارائه کند و این الگو شامل: راهبرد گفتمان‌سازی و شش راهکار «قابلیت دسترسی و اعتباریابی»، «غیریت‌سازی و هویت‌بخشی»، «ایدئولوژی‌سازی»، «مشروعیت‌سازی و مشروعیت‌نمایی»، «اسطوره‌سازی» و «انتقال‌گرایی پیش‌تازانه» بوده است که هر کدام از این راهکارها به تناسب خود مسئولیت تکمیل، بخشی از پازل تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی را که بر اساس گفتمان‌سازی طراحی شده، برعهده داشته است. این پژوهش که توسعه‌ای– کاربردی می‌باشد‌؛ برای گردآوری اطلاعات نیز از روش کتاب‌خانه‌ای و پیمایشی استفاده کرده است.


 

چکیده جمهوری اسلامی ایران با عملیات وعده صادق در مواجهه با راهبرد رژیم صهیونیستی مبتنی‌بر ضربه شوک‌آور و دکترین اقدام پیش‌دستانه در حمله به بخش کنسولی ایران در دمشق، به‌عنوان جوهره راهبرد تل‌آویو، ضمن به چالش کشیدن راهبرد رژیم صهیونیستی، پیامدهای راهبردی مهمی را در عمق‌بخشی داخلی و خارجی انقلاب اسلامی با دو هدف کسب منافع امنیت ملی و دفع تهدیدات انقلاب اسلامی همراه داشته است که لازم است مولفه‌های آن تبیین شود. نوع تحقیق از نظر هدف، کاربردی و توسعه‌ای و دارای ماهیت‌ توصیفی- تحلیلی است. رویکرد روش‌شناسی تحقیق، آمیخته اکتشافی است و جامعه خبرگی این تحقیق شامل خبرگان دفاعی و امنیتی و راهبردی کشور و نمونه خبرگی شامل 14 نفر از خبرگان دارای تحصیلات دکتری در حوزه‌های مرتبط با امنیت ملی، راهبرد و علوم سیاسی دارای حداقل ۲۰ سال تجربه و مسئولیت در حوزه اجرایی مرتبط و به‌صورت هدفمند تا سطح اشباع نظری است. برای تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری‌شده از تحلیل مضامین برای دسته‌بندی و طبقه‌بندی عناصر تحقیق و از تحلیل‌های آماری با آزمون‌هایی چون ضریب لاوشه، میانگین رتبه‌ای با استفاده از نرم‌افزار SPSS و برای بررسی روایی و پایایی از فاکتورهای آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شده است. نتایج تحقیق شامل تأثیر عملیات وعده صادق در 5 مولفه داخلی و 11 مولفه خارجی عمق‌بخشی انقلاب اسلامی شامل تأکید بر لزوم وجود رهبری حکیم و شجاع در جامعه، افزایش سرمایه اجتماعی نیروهای مسلح، ارتقای غرور ملی، انتقال پیام نفی سلطه‌جویی و سلطه‌پذیری به جامعه جهانی، موثر در کاهش یا تغییر رویکرد تقابل و رقابت برخی کشورها در منطقه و غیره است.
 

چکیده یکی از مهم‌ترین انقلاب‌های معناگرا در جهان انقلاب سال 1357 ایران بوده است. در گام دوم انقلاب اسلامی یکی از راهبردی‌ترین اهداف انقلاب، موضوع عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی بوده؛ اما کمبود چهارچوب‌ و الگوها در این زمینه، همواره یکی از موانع عملیاتی شدن این مهم بوده است. در این پژوهش با استفاده از مفهوم بازاریابی سیاسی سعی شده گامی به سوی طراحی چهارچوبی در راستای عملی کردن موضوع عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی برداشته شود. سؤال اصلی در این پژوهش این است که «چگونه می‌توان با استفاده از نظریه بازاریابی سیاسی موجبات تقویت عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی را فراهم کرد؟­» در این پژوهش فرا­نظریه بازاریابی سیاسی مبتنی بر مفهوم بنیادین «حفظ»، «تعمیق» و «نگهداشت» محصول در نظر گرفته شده است؛ به‌نحوی‌ که شناخت و مدیریت فرایند برندینگ، رسانه، بازاریابان حرفه‌ای و بازاریابی استراتژیک عوامل اصلی موفقیت بازاریابی سیاسی در عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی در نظر گرفته شده است. این پژوهش از نوع توسعه‌ای- کاربردی است و برای گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و پیمایشی استفاده شده است.