مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام

چکیده کشورهای اسلامی همانند سایر کشورها برای رسیدن به سطحی از رفاه نیازمند رشد اقتصادی هستند. بیشتر کشورهای در‌حال‌توسعه با کمبود منابع برای رسیدن به رشد و توسعۀ اقتصادی مواجه هستند. بنابراین در این کشورها جریان انواع سرمایه‌گذاری‌های خارجی اهمیت قابل ‌توجهی دارد. هدف در این مقاله بررسی اثرگذاری بلندمدت جریان انواع سرمایه‌های خارجی شامل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، کمک‌های رسمی توسعه‌ای و درآمدهای انتقالی اشخاص بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب اسلامی (جمهوری آذربایجان، بنگلادش، بنین، کامرون، مصر، اندونزی، ایران، اردن، قزاقستان، مراکش، نیجر، نیجریه، پاکستان، سودان، ترکیه، تونس و اوگاندا)  در سال‌های 2000 تا 2019 است. مدل این پژوهش بعد از انجام آزمون‌ها با استفاده از روش اقتصادسنجی پانل (حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده) برآورد شده است. نتایج نشان می‌دهد که در بلندمدت جریان سرمایه‌های خارجی (کمک‌های رسمی توسعه‌ای، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و درآمدهای انتقالی شخصی) بر تولید ناخالص داخلی حقیقی این کشورها تأثیر مثبت و معناداری می‌گذارد. همچنین متغیرهای نیروی کار، سرمایه و مخارج دولت نیز اثر مثبت و معنا‌داری بر رشد اقتصادی دارد. بنابراین سیاست‌گذاران اقتصادی برای رونق اقتصادی باید سیاست‌های توسعۀ فضای کسب‌وکار، استفادۀ بهینه از منابع خارجی در توسعۀ زیرساخت‌ها و هدایت منابع افراد ملی ساکن در خارج از کشور را برای ارتقای شاخص‌های زیربنایی و اقتصادی  ملی در نظر بگیرند.