مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام

تحلیل اسنادی تاثیر منابع طبیعی و مداخلات خارجی مرتبط با آن بر راهبردهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران..

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسین دهقان زاده 1
امین روانبد 2
علی محمد حقیقی 3

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی ، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی ، لامرد، ایران

2 استادیار، گروه علوم‌ سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران

3 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد،ایران

10.22034/fasiw.2026.251473
چکیده
منابع طبیعی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی و از عوامل اثرگذار بر شکل‌گیری سیاست‌ها و راهبردهای امنیت ملی کشورها به شمار می‌روند. در جمهوری اسلامی ایران، برخورداری از منابع غنی انرژی، آب و سایر منابع راهبردی، علاوه بر ایجاد فرصت‌های توسعه، زمینه‌ساز بروز رقابت‌های ژئوپلیتیکی و مداخلات خارجی نیز بوده است. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر منابع طبیعی و مداخلات خارجی مرتبط با آن بر راهبردهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، با استفاده از روش تحلیل اسنادی و بررسی منابع علمی، اسناد بالادستی، گزارش‌های معتبر و مطالعات پیشین انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مداخلات خارجی در حوزه منابع طبیعی، از طریق ابزارهایی نظیر تحریم‌های اقتصادی، رقابت‌های انرژی، فشارهای سیاسی و چالش‌های مرتبط با منابع آب، می‌تواند ابعاد مختلف امنیت ملی ایران را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین، نتایج حاکی از آن است که مدیریت پایدار منابع طبیعی، ارتقای تاب‌آوری اقتصادی، تنوع‌بخشی به منابع درآمدی، تقویت دیپلماسی منابع و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای، از مهم‌ترین راهبردهای کاهش آسیب‌پذیری در برابر این مداخلات به شمار می‌آیند. در مجموع، پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع و آینده‌نگر در مدیریت منابع طبیعی به‌عنوان یکی از ارکان تقویت امنیت ملی و حفظ منافع راهبردی جمهوری اسلامی ایران تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

منابع طبیعی
مداخلات خارجی
امنیت ملی
راهبردهای ملی
جمهوری اسلامی ایران
مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

هزینه های پذیرش و انتشار مقاله

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما